Diptyque: Ένα ταξίδι δίχως τέλος.

Αυτός, ο Desmond Knox-Leet, ζωγράφος από πολύ ευκατάστατη βρετανική οικογένεια, με σπουδές στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Παρίσι. Εκείνη, η Christiane Gautrot, είναι αρχιτέκτονας εσωτερικού χώρου. Κάπως συναντιούνται μέσω κοινών γνωστών και το κοινό τους πάθος για τη φύση, την αισθητική, τα χειροποίητα πράγματα και τα ταξίδια τους οδηγεί το 1949, μόλις που είχε κατακαθίσει η σκόνη του πρόσφατου πολέμου, να ανοίξουν μία μικρή επιχείρηση με αντικείμενα για το σπίτι. Από διάφορα παλιά που εντόπιζαν με όσφρηση λαγωνικού στις αγορές του Παρισιού, μέχρι σχέδια για χαρτιά ταπετσαρίας και υφάσματα επιπλώσεων που πουλούσαν στο Liberty, μεταξύ άλλων.

Η στέγη που επέλεξαν ήταν το boulevard Saint Germain, αριθμός 34, μέσα στο Quartier Latin, στο κέντρο του παλιού Παρισιού. Το κατάστημα είχε δύο βιτρίνες, κάπως αντικριστές. Κάτι οι βιτρίνες, κάτι το δίδυμο της συνεργασίας, τους οδήγησαν στην επωνυμία της επιχείρησης: Diptyque. Για τη δυτική Ευρώπη, η λέξη δίπτυχο παραπέμπει σε ζωγραφικούς πίνακες, της Αναγέννησης αλλά και κάπως νωρίτερα, όπου δύο παραστάσεις, σε συνήθως ξύλινες επιφάνειες, συναρμόζονται μεταξύ τους. Ήταν κατά κανόνα πορτρέτα ενός ευκατάστατου ζεύγους, ή αγίων που τους συνέδεε μία κοινή τύχη ή κοινή λατρεία. Δύο εικόνες, δηλαδή, που με έναν τρόπο συνομιλούν μεταξύ τους.

Diptyque, λοιπόν. Η Ευρώπη θέλει να ξεπεράσει τα δεινά του πολέμου, να κοιτάξει μπροστά, να ονειρευτεί, να ταξιδέψει σε μέρη εξωτικά. Και οι δύο συνεργάτες γνωρίζονται το 1961 με έναν πρώην τραπεζίτη, τον Yves Coueslant, που θέλει να ασχοληθεί με το θέατρο, και κουβαλάει μαζί του τα παιδικά του χρόνια στην Ινδοκίνα, κάπου στο Βιετνάμ δηλαδή, και την αγάπη του για τις γεύσεις και τις μυρωδιές της Ασίας. Δένονται με δυνατή φιλία. Το επισφράγισμα είναι η στροφή της επιχείρησης.

Το μεγάλο βήμα ήταν τα αρωματικά κεριά, με περιπετειώδεις οσφρητικές προτάσεις, πχ σύκο, σανταλόξυλο, υλάνγκ υλάνγκ. Σε απλό γυάλινο κυλινδρικό δοχείο, με ετικέτα που παρέπεμπε σε ρετσέτα παλιού φαρμακείου, λευκή, σε σχήμα οβάλ και με γράμματα σχεδιασμένα με σινική μελάνη. Τα γράμματα συνήθως ανακατεμένα, σαν να χορεύουν, γιατί βεβαίως υπάρχει και η προϋπηρεσία του Knox-Leet στο Bletchley Park, το στρατηγείο αποκρυπτογράφησης, όπου εργάστηκε ως αποκρυπτογράφος κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο τίτλος της ετικέτας περιβάλλεται από μία οβάλ κάψουλα, σαν να παραπέμπει σε αιγυπτιακό πάπυρο με μαγικές συνταγές. Οι πρώτοι τίτλοι ήταν κανέλα, τσάι και ασπράγκαθο (aubépine). Ακολούθησε μία σειρά από αρώματα άλλοτε συνήθη, τριαντάφυλλο, γιασεμί κλπ, αλλά και εντελώς απροσδόκητα, σανταλόξυλο, μοσχοκάρυδο, γαρύφαλλο, δεντρολίβανο.

Η επιτυχία των κεριών ήταν καθηλωτική και απόλυτη, αλλά καθόλου τυχαία. Υπάρχει από πίσω τεχνογνωσία και μανία για την τελειότητα. Επιλέγεται κερί από οκτώ υφές, φυτίλι συγκεκριμένου πάχους κάθε φορά, ωρίμανση και φινίρισμα μέσα στο δοχείο. Το αποτέλεσμα είναι μία εξαίσια εμπειρία που απευθύνεται στην όσφρηση, την όραση, και τη μνήμη. Η εμπειρία του αναμμένου κεριού δεν είναι ποτέ αδιάφορη, κεντρίζει τον εγκέφαλο. Σου προτείνει κάτι, σε ταξιδεύει.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1968, έρχεται η ιδέα για τη δημιουργία αρωμάτων σε τόνους αντίστοιχους με τα κεριά. Η επιλογή εδώ είναι ευρύτερη, γιατί πολλές εσάνς μπορούν να γίνουν άρωμα, αλλά δεν προσφέρονται για μίξη με κερί και για καύση. Εδώ μπαίνει δυναμικά το ζωγραφικό ταλέντο του Knox-Leet, οι ετικέτες όταν δεν ακολουθούν το γνωστό λιτό μοτίβο, γίνονται τροπικά δάση, ζούγκλα με ζώα και τροπικά φυτά, παραδεισένιοι κήποι και φυτά. Όλα τα σχέδια πάντα με πενάκι και σινική μελάνη. Το ύφος Diptyque έχει γεννηθεί. Οι ετικέτες είναι αναγνωρίσιμες από μακριά. Οι συνδυασμοί απογειώνονται. Και το όνειρο επίσης.

Στη Diptyque, οι αρωματοποιοί και οι εικονογράφοι συνεργάζονται χέρι-χέρι, καλλιεργώντας μια αλληλεπιδραστική σχέση. Κάθε άρωμα είναι ένα συλλογικό έργο που γιορτάζει μια συνάντηση ανάμεσα στη φαντασία της μάρκας και τις ευαισθησίες των καλλιτεχνών.

Στα 77 χρόνια της η Diptyque έχει λανσάρει ουκ ολίγα “ποθητά μπουκαλάκια¨: Philosykos, Eau Capitale, Orphéon, De Son, Tam Dao, L`Eau Papier … Αρώματα που προσφέρουν μία αβίαστη κομψότητα και είναι ιδανικά για καθημερινή χρήση. Τα κεριά της γεμίζουν το σπίτι με μια ατμόσφαιρα που θυμίζει παρισινό διαμέρισμα της δεκαετίας του 1960: καλλιτεχνική, σύνθετη και ελαφρώς μυστηριώδη.

Το 2021, μέσα στην κατήφεια του εγκλεισμού και της απομόνωσης, η Diptyque λανσάρει ένα νέο άρωμα, το Rihla. Το όνομα αυτό παραπέμπει στον μεγάλο άραβα ταξιδευτή, τον Ίμπν Μπατούτα, και σημαίνει “ταξίδι”. Έτσι ονόμασε τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του. Οι τόνοι δείχνουν δέρμα, ξύλο, κανέλα, γαρίφαλο, πιο Ανατολή δεν γίνεται. Η δε ετικέτα για πρώτη φορά δεν είναι λευκή, έχει το χρώμα της άμμου, με φοινικόδεντρα, καμήλες, αμμοθίνες, γεράκια.

Το ταξίδι της Diptyque δεν έχει τέλος.