Ηρακλειά, ένα νησί που σε προκαλεί να το κερδίσεις

Υπάρχουν κάποια μαγαζιά, και κάποιοι άνθρωποι, που καθορίζουν τους τόπους στους οποίους ζουν και βιοπορίζονται, συνήθως τόπους στους οποίους έχουν γεννηθεί και έχουν αποφασίσει να παραμείνουν, ή να επιστρέψουν. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το Mylos by the Sea και οι αδερφοί Κουτσουνάρη στην Λέρο, και άλλο ένα η Αρακλειά και ο Γιάννης Γαβαλάς στην Ηρακλειά. Για το εστιατόριο θα γράψει εκτενώς ο ειδικότερος της παρέας Πάνος Δεληγιάννης, όμως εγώ θα ήθελα να σας μιλήσω για το νησί. Και για την εμπειρία του να το επισκεφθείς, έστω και για μια μόνο μέρα.

Να ξεκινήσω λέγοντας πως όταν είπα στον Ιάσονα, τον πολύ εναλλακτικό γιο μας, πως θα πηγαίναμε για μια μέρα στην Ηρακλειά μου το ξέκοψε. «Δεν είναι για σας το νησί μαμά. Ετοιμάσου να ταλαιπωρηθείς.» Δεν είχε άδικο, αλλά δεν είχε και εντελώς δίκιο. Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Η Ηρακλειά όπως μπορεί να διαβάσει κανείς στην Wikipedia είναι το δυτικότερο νησί του συμπλέγματος των Μικρών Ανατολικών Κυκλάδων με επιφάνεια 18,078 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Βρίσκεται στα νότια της Νάξου και απέχει περίπου 1 ώρα και 15 λεπτά διαδρομής με το πλοίο της γραμμής. Αποτελείται από δύο οικισμούς: την Παναγία ή Χώρα και τον Άγιο Γεώργιο όπου βρίσκεται το λιμάνι του νησιού, και οι κάτοικοί της το 1940 αριθμούσαν τους 227 ενώ το 2001 έφθαναν τους 151. Σήμερα, όπως μάθαμε, τον χειμώνα μένουν εκεί μόλις 75 άνθρωποι.

Επίσης, στην Ηρακλειά δεν πολύ-κυκλοφορούν αυτοκίνητα, οι επισκέπτες πηγαινοέρχονται κυρίως με τα πόδια και αυτός πιστεύω ήταν ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Ιάσονας θεώρησε πως δεν θα μας ταίριαζε το νησί, και είχε δίκιο γιατί η αλήθεια είναι πως είμαστε μάλλον καλομαθημένοι, ή κακομαθημένοι, πείτε το όπως θέλετε, και με το περπάτημα και δη σε ανηφόρες δεν το έχουμε και πολύ.

Όμως εννοείται πως ότι μας λείπει σε αντοχές και εκγύμναση μας περισσεύει σε ευρηματικότητα, και έτσι, με την πολύτιμη βοήθεια του κου Γαβαλά όχι απλά πήραμε το αυτοκίνητο μας μαζί αλλά ταξιδέψαμε με τον περίφημο Σκοπελίτη, ένα ταξίδι που πέρα από αναπάντεχα πολύ άνετο, είναι από μόνο του λόγος επίσκεψης στο νησί, μια που είναι κυριολεκτικά μια διαδρομή πίσω στον χρόνο.

Ο Σκοπελίτης το σαλόνι του οποίου θυμίζει σαλόνι σπιτιού με καναπέδες, τραπεζάκια και πολυθρόνες σκηνοθέτη όλα καλογυαλισμένα και πεντακάθαρα, πορτατίφ με θαλασσινά θέματα και κουρτινάκια ραμμένα στο χέρι, χωράει μόλις έξι αυτοκίνητα τα οποία μπαίνουν τελευταία μετά από όλες τις προμήθειες που ξεφορτώνουν σούπερ μάρκετ, φαρμακεία, μανάβηδες, χασάπηδες κλπ μια που είναι ο μόνος τρόπος για να προμηθευτούν τα απαραίτητα όλα αυτά τα μικρά νησάκια που δεν έχουν όχι σούπερ μάρκετ αλλά ούτε καν φαρμακείο.

Η Ηρακλειά ας πούμε, δεν έχει ούτε βενζινάδικο. Και μπορεί το καλοκαίρι με τα περισσότερα δρομολόγια το ζήτημα κάπως να βολεύεται, τον χειμώνα όμως, με τις φουρτούνες και την απομόνωση, ο Σκοπελίτης είναι η μόνη σύνδεση με τον έξω κόσμο.  

Επιβιβαστήκαμε λοιπόν από το λιμάνι της Νάξου, και μιάμιση ώρα μετά φτάσαμε στο γραφικό λιμανάκι της Ηρακλειάς ή οποία υποδέχεται τους επισκέπτες της με μια επιγραφή τύπου Hollywood και με μια ηρεμία που σε εμποτίζει σχεδόν μεταφυσικά με το που θα πατήσεις το πόδι σου στο χώμα της.

Εμένα η όλη φάση μου θύμισε την διαφήμιση του Jack Daniels με τους φελλούς, που τους πετούσαν κάτι χαλαροί τύποι σε ένα καζάνι μέχρι να ωριμάσει το ουίσκι. Δηλαδή σχεδόν για πάντα. Σαν να σταματάει ο χρόνος κάπως, και βλέποντας όλον τον υπόλοιπο κόσμο γύρω σου τόσο relaxed, κατεβάζεις ταχύτητες και εσύ.

Το νησί το διασχίζει ένας και μόνος δρόμος από άκρη σε άκρη, οπότε εννοείται κάναμε όλη την βόλτα που κρατάει (με το αυτοκίνητο) λιγότερο από δέκα λεπτά. Είναι άγονο, και ξερό, αλλά εντυπωσιακά πολύ περιποιημένο, και βλέπεις πως κάποιοι έχουν ασχοληθεί με μεράκι να βάψουν τις ξύλινες στάσεις του μικρού «λεωφορείου» που εξυπηρετεί τον κόσμο που πάει και έρχεται στην παραλία του Λιβαδιού και του Αγίου Γεωργίου, και φαντάζομαι και στην Χώρα, ή να φυτέψουν εδώ και εκεί πολύχρωμα λουλούδια.

Οι παραλίες εννοείται δεν είναι οργανωμένες, αν δεν θέλετε να αναζητήσετε την σκιά των αλμυρικών θα πρέπει να έχετε προνοήσει να έχετε μαζί σας ομπρέλα και πλιαν καρεκλάκια, και όλες θέλουν το περπάτημα τους, από τις πιο κοντινές και προσβάσιμες που είναι ο Άγιος Γεώργιος και το Λιβάδι, μέχρι τις πιο απομακρυσμένες όπως η Βορινή Σπηλιά ή το Αμμούδι στο οποίο όμως μπορείτε να πάτε μόνο με σκάφος. Όλες έχουν πεντακάθαρα νερά, βότσαλα και άμμο.

Αν θέλετε, μπορείτε να επισκεφθείτε και το Σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη που είναι το μεγαλύτερο των Κυκλάδων και έχει εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες ή να πάτε για πεζοπορία στα οκτώ σηματοδοτημένα μονοπάτια που έχουν συνολικό μήκος 16 χλμ και καταλήγουν σε γραφικούς οικισμούς ή παραλίες. Επίσης, αν αγαπάτε τις καταδύσεις, στον όρμο Αλιμιάς υπάρχει ένα βυθισμένο υποβρύχιο από τον Β Παγκόσμιο πόλεμο που προσφέρεται για εξερευνήσεις.

Η διαμονή είναι κάπως πιο tricky, οι υποδομές είναι αρκετά basic, αλλά αξιοπρεπέστατες επιλογές είναι οι Σπείρες στον Άγιο Γεώργιο, η Villa Zografos στο Λιβάδι, και το Kritamos Suites επίσης στο Λιβάδι (εκεί μείναμε εμείς).

Για φαγητό, πέρα από την Αρακλειά η οποία είναι ο κύριος ίσως λόγος επίσκεψης στο νησί, διάβασα πως υπάρχουν το Θυμάρι στο Λιβάδι και το Υποβρύχιο στον Άγιο Γεώργιο, αλλά δεν τα δοκιμάσαμε οπότε δεν έχω άποψη.

Γενικά μιλώντας, και παρόλο που αν πάρετε αυτοκίνητο η ζωή σας θα γίνει πολύ εύκολη μια που θα μπορείτε να παρκάρετε παντού – είπαμε υπάρχουν ελάχιστα αυτοκίνητα στο νησί γενικά, ένα ταξί, ένα βανάκι που εκτελεί χρέη λεωφορείου και μερικά ενοικιαζόμενα- η καλύτερη ιδέα είναι να πάτε με σκάφος. Και όταν λέω σκάφος εννοώ με φουσκωτό από τα γύρω νησιά – από την Πάρο ας πούμε η διαδρομή είναι περίπου 40 λεπτά- γιατί αν έχετε μεγάλο θα πρέπει να ξέρετε πως δεν υπάρχει μαρίνα άρα θα πρέπει να δέσετε αρόδο με ότι αυτό συνεπάγεται.

Αυτό που εμένα με εντυπωσίασε, και με έκανε να δω το νησί με άλλο μάτι, ήταν η εμπειρία του να ζει κάποιος εκεί τον χειμώνα όπως μου την διηγήθηκε ο Γιάννης Γαβαλάς, chef και ιδιοκτήτης της Αρακλειάς. 75 άνθρωποι που προφανώς δεν ταιριάζουν όλοι μεταξύ τους ούτε ηλικιακά ούτε προσωπικά, σε ένα  νησί χωρίς φαρμακείο (στην Ηρακλειά λειτουργεί μόνο δημοτικό ιατρείο το οποίο έχει ένα σχετικό απόθεμα φαρμάκων τα οποία όμως όταν κάποιος τα χρειαστεί πρέπει να τα αντικαταστήσει την επόμενη μέρα, εξ ου και η τεράστια χρησιμότητα του Σκοπελίτη που λέγαμε), χωρίς βενζινάδικο, χωρίς σούπερ μάρκετ, χωρίς ανοιχτά εστιατόρια, χωρίς γυμνάσιο (λειτουργούν μόνο νηπιαγωγείο και δημοτικό), χωρίς υποδομές γενικά, μόνο με την φύση ολόγυρα σου να σε αποζημιώνει apparently για την απόφαση που έχεις πάρει, και όπου τίποτα δεν είναι εύκολο, ούτε αυτονόητο.

Μια ζωή απόλυτα ήρεμη, όπου μπορείς να αφοσιωθείς στα hobbies σου (ο κος Γαβαλάς μαζεύει χόρτα και τα συντηρεί για να τα χρησιμοποιεί το καλοκαίρι στην κουζίνα του, γράφει, διαβάζει, ταξιδεύει, μαγειρεύει για τους λίγους φίλους που μαζεύονται από σπίτι σε σπίτι και περνάνε πολύ όμορφα όπως μου είπε, και όταν έρχεται στην Αθήνα την απολαμβάνει πολύ περισσότερο απο ότι όταν έμενε εδώ), και να αφήσεις την ψυχή σου να γεμίσει από πράγματα που εμείς, οι άνθρωποι της πόλης, δεν γνωρίζουμε καν.

Σε ένα νησί που δεν σου κάνει τίποτα εύκολο, που σε προκαλεί να το κερδίσεις αντί να παλεύει να σε κερδίσει εκείνο, και που υποψιάζομαι πως μπορεί να γίνει παράδεισος αν βρεθείς εκεί στην κατάλληλη φάση, και στο κατάλληλο timing. Κυρίως προσωπικό.

Αυτό που ξέρω είναι πως εγώ, καλά να είμαστε, θα επιστρέψω του χρόνου. Και του κάθε χρόνου, για αυτή την μια μέρα «προσκύνημα» στην γαστρονομία από καρδιάς της Αρακλειάς, και σε αυτό το νησί που έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου κάποια στιγμή να το περπατήσω.