Υπάρχει μια λεπτή γραμμή μεταξύ μοναχικότητας και μοναξιάς
Σε έναν κόσμο που κάποτε θεωρούσε τη συντροφικότητα αλλά και τον μεγάλο κοινωνικό κύκλο ως τη μοναδική συνταγή της ευτυχίας, μια αθόρυβη επανάσταση λαμβάνει χώρα. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να ξεκλειδώσουν την πόρτα του δικού τους σπιτιού και να επιβιβαστούν σε πτήσεις με ένα μόνο εισιτήριο στο όνομά τους, αποδεικνύοντας ότι η πληρότητα δεν απαιτεί απαραίτητα συνοδοιπόρους. Αλλά για να κατανοήσουμε αυτή τη στροφή, πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε μια βασική παρεξήγηση, καθώς υπάρχει μια τεράστια, δομική διαφορά ανάμεσα στη μοναξιά και τη μοναχικότητα. Είναι σαφές ότι η μοναξιά είναι μια αρνητική κατάσταση για έναν άνθρωπο. Πρόκειται για ένα οδυνηρό αίσθημα αποσύνδεσης και μια αίσθηση ότι είσαι μόνος, ακόμα και σε ένα γεμάτο δωμάτιο. Αντίθετα, η μοναχικότητα είναι μια κατάσταση ώριμης θα λέγαμε επιλογής. Είναι η οργανική, γαλήνια συνθήκη όπου απολαμβάνεις τη δική σου συντροφιά και ο χρόνος που επενδύεις για να ακούσεις τις σκέψεις σου, να ανασυνταχθείς και να δημιουργήσεις. Θα λέγαμε μάλιστα ότι η σύγχρονη κουλτούρα, αρχίζει επιτέλους να αγκαλιάζει τη μοναχικότητα ως premium εμπειρία και όχι ως κοινωνική αποτυχία.
Solo Living στο δικό μου καταφύγιο με τους δικούς μου κανόνες
Η τάση του solo living για παράδειγμα, αυξάνεται ραγδαία στις μεγάλες αστικές μητροπόλεις. Η απόφαση να μείνει κανείς μόνος δεν συνδέεται πλέον με την αναμονή του ιδανικού συντρόφου, αλλά μια «γιορτή» της ανεξαρτησίας.
Το να ζεις μόνος σημαίνει ότι η αισθητική του χώρου σου αντανακλά αποκλειστικά τη δική σου προσωπικότητα. Σημαίνει ότι η Κυριακή σου μπορεί να κυλήσει με απόλυτη σιωπή και διάβασμα, ή με τη μουσική στο τέρμα, χωρίς να χρειάζεται να διαπραγματευτείς τις ανάγκες σου με κανέναν. Αυτή η αυτονομία χτίζει έναν βαθύ ιστό αυτοπεποίθησης. Μαθαίνεις να λύνεις τα πρακτικά προβλήματα του σπιτιού, να διαχειρίζεσαι τα οικονομικά σου και, κυρίως, να αντέχεις τη σιωπή. Όταν ο χώρος σου είναι το απόλυτο καταφύγιό σου, η επιστροφή σε ένα άδειο σπίτι δεν μεταφράζεται σε κενό, αλλά σε ασφάλεια.
Το Solo Traveling και η γεωγραφία της αυτογνωσίας
Αν η ώριμη απόφαση να ζεις μόνος σου είναι η βάση, το solo traveling είναι κατά κάποιο τρόπο, η εκτόξευση της αυτογνωσίας. Το να ταξιδεύεις μόνος είναι ίσως το πιο αναζωογονητικό δώρο που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου. Στα παραδοσιακά ταξίδια με παρέα, συχνά λειτουργούμε ως μέλη μιας ομάδας, συμβιβάζοντας τις επιθυμίες μας για χάρη της ισορροπίας, αντίθετα όμως, στο solo travel, ο μοναδικός γνώμονας είναι η δική σου επιθυμία. Θέλεις να ξυπνήσεις στις 5 το πρωί για να δεις την ανατολή του ήλιου σε έναν ναό στο Μπαλί ή μήπως θέλεις να κοιμηθείς μέχρι το μεσημέρι σε ένα boutique ξενοδοχείο στο Παρίσι; Είσαι ο απόλυτος σκηνοθέτης της ημέρας σου για ότι εσύ αποφασίσεις. Πέρα όμως από την ελευθερία του προγράμματος, το ταξίδι χωρίς παρέα σε αναγκάζει να βγεις από το comfort zone σου και να γίνεις πιο προσιτός στους άλλους. Όταν κάθεσαι μόνος σε ένα μπαρ στο Τόκιο ή σε ένα καφέ στη Ρώμη, οι ντόπιοι και οι άλλοι ταξιδιώτες σε προσεγγίζουν πολύ πιο εύκολα. Οι συζητήσεις γίνονται πιο βαθιές, οι συνδέσεις πιο αυθεντικές. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι μαθαίνεις να εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου. Όταν πλοηγείσαι σε μια ξένη πόλη, με μια γλώσσα που δεν γνωρίζεις, κάθε μικρή επιτυχία –από το να βρεις το σωστό τρένο μέχρι το να παραγγείλεις ένα γεύμα– λειτουργεί ως μια ένεση αυτοεκτίμησης.
Η αλλαγή του κοινωνικού αφηγήματος
Η αγορά και η βιομηχανία του lifestyle έχουν ήδη πιάσει το μήνυμα και μάλιστα εδώ και χρόνια. Τα real estate γραφεία σχεδιάζουν έξυπνα, high-end διαμερίσματα για έναν ένοικο. Τα εστιατόρια αντικαθιστούν την αμηχανία του «τραπεζιού για έναν» με κομψά μπαρ και κοινοτικά τραπέζια (communal tables) όπου οι solo diners απολαμβάνουν γκουρμέ γεύματα με στυλ. Τα ταξιδιωτικά πρακτορεία καταργούν τις επιβαρύνσεις για μονόκλινα δωμάτια και δημιουργούν εξειδικευμένα πακέτα για solo travelers. Δεν θα ξεχάσω πριν από δύο δεκαετίες που επισκεπτόμουν συχνά τις εκθέσεις design στο Μιλάνο, το Λονδίνο και το Παρίσι, πόσο θέμα είχα να γευματίζω μόνος μου σε ένα καλό εστιατόριο καθώς στην Αθήνα δεν είχα πάει ούτε σινεμά μόνος μου. Όταν όμως με τα χίλια ζόρια το αποφάσιζα αποφεύγοντας για βραδινό να φάω ένα σάντουιτς στο χέρι, ανακάλυπτα ότι πολλά ακόμα τραπέζια είχαν έναν μόνο επισκέπτη και το πιο αστείο όλων, ήταν ότι το προσωπικό είχε μια αξιοσημείωτη επικοινωνία με τους solo συνδαιτημόνες.
Η κοινωνία αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι ο άνθρωπος που επιλέγει τη μοναχικότητα δεν είναι απαραίτητα «μοναχικός τύπος» με την αρνητική έννοια. Συχνά, πρόκειται για άτομα με πλούσια κοινωνική ζωή, σταθερές φιλίες και έντονη επαγγελματική δραστηριότητα, που απλώς θέτουν ως προτεραιότητα την ψυχική τους ισορροπία, αλλά και τις ανάγκες τους, συχνά και επαγγελματικές, σίγουρα όμως προσωπικές.
Η σχέση που κρατάει μια ολόκληρη ζωή
Στο τέλος της ημέρας, η πιο σημαντική σχέση που θα έχουμε ποτέ είναι αυτή με τον εαυτό μας. Το solo living και το solo traveling δεν είναι μια φάση άρνησης των άλλων, αλλά μια φάση αποδοχής του εαυτού μας. Είναι η συνειδητοποίηση ότι είμαστε «ολόκληροι» και όχι «μισά» που ψάχνουν το υπόλοιπο τους, μια μακροχρόνια και καθοριστική σχέση με τον ώριμο εαυτό μας. Αγκαλιάζοντας τη μοναχικότητα, μαθαίνουμε να μην φοβόμαστε τη σιωπή, αλλά να την επιζητούμε και όταν τελικά την επιλέξουμε να βάλουμε ανθρώπους στη ζωή μας ή στα ταξίδια μας, αλλά τότε θα το κάνουμε από καθαρή επιθυμία και όχι από την ανάγκη να γεμίσουμε ένα κενό. Μέχρι τότε, φτιάξτε έναν καφέ μόνο για εσάς, κλείστε εκείνο το εισιτήριο που τόσα χρόνια δεν βρίσκατε κάποιον άλλο να σας συνοδεύσει και απολαύστε την καλύτερη παρέα του κόσμου, τη δική σας. Το solo living και το solo traveling δεν αποτελούν μια δήλωση παραίτησης από τον κόσμο, ούτε μια ρομαντική απομόνωση από την κοινωνία. Αντίθετα, είναι οι πιο εξελιγμένες μορφές συναισθηματικής ενηλικίωσης, η συνειδητή απόφαση να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας σαν ένα «μισό» που περιφέρεται άσκοπα, αναζητώντας απεγνωσμένα το άλλο του μισό για να αποκτήσει αξία και υπόσταση. Η σύγχρονη κουλτούρα της μοναχικότητας μας διδάσκει ότι είμαστε ήδη ολόκληροι, γεμάτοι και αυτάρκεις από την αφετηρία μας. Και, ακόμα περισσότερο όλων αυτών, να ανακαλύψουμε τους τρόπους για μια γενικότερη αυτογνωσία.